KKTC’de, özellikle Lefkoşa’da ev veya villa almak istiyor ve karşılığında elinizdeki evi, daireyi, arsayı ya da arabanızı vermeyi düşünüyor olabilirsiniz. Üzerine bir miktar nakit ekleyerek istediğiniz mülke geçmek, sizin açınızdan uygun bir çözüm gibi görünebilir.
Ancak takasın gerçekleşmesi için sizin almak istediğiniz evi beğenmeniz yeterli değildir. Satıcının da teklif ettiğiniz mülkü veya aracı ve ödeme şartlarını kabul etmesi gerekir. Bu yüzden görüşmeye başlamadan önce iki tarafın ihtiyacını anlamak önemlidir.
1. Neden takas yapmak istiyorsunuz?
Takas düşünmenizin farklı nedenleri olabilir. Mevcut evinizden daha büyük bir eve geçmek, dairenizi verip bahçeli bir ev almak, elinizdeki arsayı konuta çevirmek veya arabanızı ödemenin bir kısmında kullanmak isteyebilirsiniz.
Bazen de almak istediğiniz ev için yeterli nakdiniz yoktur. Mal varlığınız vardır, fakat henüz satılmamıştır. Onu ayrıca satışa çıkarıp beklemek yerine doğrudan takasta kullanmayı düşünürsünüz.
Burada önce şu soruyu cevaplamak gerekir: Elinizdeki mülkü satamadığınız için mi takas istiyorsunuz, yoksa karşılıklı ihtiyaçların uyuşabileceği bir seçenek mi arıyorsunuz?
Kendi mülkünüz yüksek fiyat, sınırlı talep veya başka bir nedenle satılmıyorsa, takas teklifi bu sorunu kendiliğinden çözmez. Karşı taraf da aynı mülkü kabul etmeden önce neden satılmadığını ve kendisine ne sağlayacağını değerlendirecektir.
2. Takasta neler verilebilir?
Almak istediğiniz ev veya villa karşılığında genellikle üç tür değer teklif edilir: ev veya daire, arsa ve araba. Her birine satıcının bakışı farklıdır.
Ev veya daire ile takas
En sık görülen takas türüdür. Örneğin dairenizi verip üzerine nakit ekleyerek bir villaya geçmek isteyebilirsiniz.
Bu teklifin ilerlemesi için dairenizin satıcının ihtiyacına uyması gerekir. Büyük evini satıp daha küçük bir yere geçmek isteyen bir satıcı, uygun bir daireyi değerlendirebilir. Nakit ihtiyacı olan bir satıcı ise daireyi tekrar satmak zorunda kalacağı için teklife mesafeli durabilir.
Dairenin konumu, bina yaşı, bakım durumu, koçan bilgileri ve kiracı olup olmadığı kararı doğrudan etkiler.
Arsa ile takas
Arsa, özellikle müteahhitlerin ve yatırım düşünen satıcıların ilgisini çekebilir. Ancak her arsa aynı değeri taşımaz.
Arsanın imar durumu, resmi yolu, altyapısı, koçan türü ve bulunduğu bölge değerlendirmede belirleyicidir. Arsa satışı konut satışına göre daha uzun sürebileceği için, arsayı tekrar satmayı düşünen satıcı bu bekleme süresini teklifine yansıtabilir.
Araba ile takas
Araba, bazı takas görüşmelerinde ev veya arsaya göre daha kolay değerlendirilebilir. Özellikle piyasada talep gören, durumu belli ve uygun fiyatla yeniden satılabilecek bir araç, satıcı açısından daha kabul edilebilir olabilir.
Burada yalnızca aracın markası veya modeli değil, hangi bedelden takasa sunulduğu ve ne kadar kolay nakde çevrilebileceği önemlidir. Talep gören bir araç bile piyasanın üzerinde bir bedelle teklif edildiğinde cazibesini kaybedebilir.
Satıcı aracı kendi kullanımı için almıyorsa, yeniden satışta elde edebileceği tutarı, bekleme süresini ve olası giderleri değerlendirir. Bu nedenle sizin aracınız için düşündüğünüz fiyatla takasta kabul edilen bedel farklı olabilir.
Takas teklifinizi değerlendirmeden önce Lefkoşa’daki satılık villa, müstakil ev ve daire ilanlarını inceleyebilirsiniz.
Villa ve Müstakil Evler Satılık Daireler3. Satıcı neden takası kabul eder veya etmez?
Satıcının kararını anlamak için önce neden satış yaptığını bilmek gerekir. Bu açıdan kendi evini satan bir şahıs ile sıfır konut satan bir müteahhit arasında önemli bir fark vardır.
Şahıstan alınan evlerde takas neden daha zor olabilir?
Kendi evini satan bir kişi, çoğu zaman belirli bir ihtiyacını karşılamak için satış yapar. Başka bir ev almak, borç kapatmak, taşınmak veya parasını farklı şekilde değerlendirmek istiyor olabilir.
Böyle bir durumda dairenizi, arsanızı veya arabanızı kabul etmesi, satıcının ihtiyacını karşılamayabilir. Üstelik nakde ulaşabilmek için bu kez sizin verdiğiniz malı satışa çıkarması gerekir. Bu nedenle “Malını sat, nakit gel” cevabı almanız mümkündür.
Yine de teklif ettiğiniz mülk satıcının kullanabileceği bir seçenekse ya da üzerine eklediğiniz nakit ihtiyacını karşılıyorsa anlaşma mümkün olabilir.
Müteahhitten sıfır konut alırken takas neden daha kolay olabilir?
Müteahhitten sıfır konut alırken takas konusunda daha fazla esneklik bulunabilir. Müteahhit, teklif edilen daireyi, arsayı veya aracı ticari açıdan değerlendirip yeniden satışını planlayabilir. Geliştirebileceği bir arsa da ayrıca ilgisini çekebilir.
Ancak bu, her teklifin kabul edileceği anlamına gelmez. Teklif edilen malın fiyatı, satılabilirliği ve üzerine ödenecek nakit, müteahhidin hesabına uymalıdır.
İnşaat giderleri veya diğer ödemeleri için nakde ihtiyacı varsa, iyi bir mülk ya da araç teklif etmeniz tek başına yeterli olmayabilir. Takasın, onun ödeme düzenini de karşılaması gerekir.
Satıcının takası kabul etmesi, yalnızca teklif edilen malın değerli olmasına bağlı değildir. Konumu, kullanım imkânı, satılabilirliği ve üzerine ödenecek nakit de önemlidir.
4. Takas kabul edilse bile değer konusunda anlaşabilecek misiniz?
Takas görüşmelerinde karşılaştığım temel anlaşmazlıklardan biri, tarafların kendi mülkü için beklediği değer ile karşı tarafın kabul ettiği değer arasındaki farktır.
Siz dairenizi, arsanızı veya arabanızı belirlediğiniz fiyattan takasa vermek isteyebilirsiniz. Satıcı ise onu tekrar satacaksa satış süresini, pazarlığı, bakım ihtiyacını ve oluşabilecek giderleri hesaba katabilir.
Aynı şekilde almak istediğiniz evin nakit satış fiyatıyla takas görüşmesinde konuşulan fiyatın aynı olup olmadığını da netleştirmelisiniz. Yalnızca kendi mülkünüze yüksek bedel sayılması, teklifin sizin için avantajlı olduğunu göstermez.
Örneğin dairenize yüksek bir değer verilirken satın alacağınız villanın bedeli de yükseltiliyorsa, beklediğiniz avantaj oluşmayabilir.
Bu yüzden iki tarafın verdiği değerler ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Ardından üzerine ödenecek nakit, masraflar ve toplam ödeme birlikte ele alınmalıdır. İlanlarda yazan rakamlarla gerçekleşmiş satış fiyatlarının aynı olmayabileceği unutulmamalıdır.
Takasın alıcıya sağladığı kolaylığın karşılığı vardır
Takasın almak isteyen kişi açısından önemli avantajlarından biri, elindeki mülkü veya aracı ayrıca satmakla uğraşmadan alım yapabilmesidir. İlan hazırlığı, alıcı görüşmeleri, pazarlık ve satış için bekleme süreciyle kendisi ilgilenmez.
Ancak bu işleri karşı taraf üstlenecekse, satış için harcayacağı zamanı ve alacağı riski teklifine yansıtabilir. Bu nedenle ayrı satışta hedeflediğiniz bedelin takasta aynen kabul edilmesini beklemek her zaman gerçekçi olmayabilir.
Burada karar, takasın sağladığı kolaylıkla kabul edeceğiniz bedel arasındadır. Önce kendiniz satmayı mı, yoksa karşı tarafın kabul ettiği tutarla işlemi birlikte tamamlamayı mı tercih ettiğinizi değerlendirmeniz gerekir.
5. Hangi şartlarda takas mantıklı olabilir?
Takas, tarafların ihtiyaçları ve beklentileri uyuştuğunda değerlendirilebilir. Bunun için yalnızca fiyatların birbirine yakın olması yeterli değildir.
Teklif edilen evin, arsanın veya arabanın durumu ve kullanım imkânı karşı taraf için uygun olmalıdır. Üzerine nakit ödenecekse tutarı ve ödeme zamanı baştan belli olmalıdır.
Devir ve teslim tarihleri de önemlidir. Taraflardan biri evde oturuyorsa ne zaman taşınacağı, mülk kiradaysa mevcut kullanım durumu ve teslim şartları görüşülmelidir.
Ben bir takas teklifini değerlendirirken önce tarafların neye ihtiyacı olduğuna bakarım. Ardından mülklerin değerini, satılabilirliğini, eklenecek nakdi ve işlemin nasıl tamamlanacağını birlikte ele alırım.
İhtiyaçlar baştan uyuşmuyorsa, yalnızca rakamlar üzerinden uzun süre görüşmek sonuç vermeyebilir. Bunu erken belirlemek, iki tarafın da zaman kaybetmesini önler.
Masraflar ve devir şartları baştan netleşmeli
Takas işlemini masrafsız bir değişim gibi düşünmemek gerekir. İşlemin yapısına ve tarafların durumuna göre vergi, harç, hukuki hizmet ve aracılık giderleri oluşabilir.
Her iki tarafın verdiği mülkün veya aracın mülkiyet durumu, varsa ipotek veya diğer kısıtlamaları kontrol edilmelidir. Masrafların kime ait olduğu da anlaşmadan önce açıklığa kavuşturulmalıdır.
6. Takas mümkün değilse nasıl ilerlemelisiniz?
Satıcı takası kabul etmiyorsa, kendi evinizi, arsanızı veya arabanızı ayrıca satışa çıkarıp nakit oluşturmak daha uygun olabilir. Böylece bütçeniz netleşir ve yalnızca takasa açık satıcılarla sınırlı kalmadan farklı seçenekleri değerlendirebilirsiniz.
Ancak bunun da bir zaman riski vardır. Kendi mülkünüz satılana kadar beğendiğiniz ev başka bir alıcıya satılabilir. Bu nedenle satış ve alım sürecini birlikte planlamak gerekir.
Önce kendi mülkünüzün gerçekçi satış değerini ve bekleyebileceğiniz süreyi değerlendirin. Mevcut nakdinizle birlikte hangi bütçeye ulaşabileceğinizi belirleyin. Sonrasında almak istediğiniz mülkleri bu bütçeye göre inceleyin.
Projeden alım veya kredi gibi seçenekler düşünülüyorsa, ödeme planını yalnızca “Malımı yakında satarım” beklentisine bağlamayın. Satış gecikirse ödemelerin nasıl karşılanacağı da baştan belli olmalıdır.
7. Takas teklifinizi nasıl hazırlamalısınız?
Takas düşünüyorsanız, yalnızca “Dairem var, villa ile takas olur mu?” demek yerine teklifinizi açık bilgilerle sunun.
- Ev veya daire: bölgesi, büyüklüğü, oda sayısı, bina yaşı, koçan bilgileri, kullanım durumu ve güncel fotoğrafları.
- Arsa: bölgesi, metrekaresi, imar durumu, yol bilgisi ve koçan türü.
- Araba: markası, modeli, yılı, kilometresi ve bakım durumu.
Teklif ettiğiniz değer için düşündüğünüz tutarı ve üzerine ne kadar nakit ekleyebileceğinizi de belirtin. Almak istediğiniz evin bölgesini ve özelliklerini netleştirmeniz, uygun olmayan seçeneklerle zaman kaybetmenizi azaltır.
10 yılı aşkın emlak deneyimimde farklı takas teklifleriyle karşılaştım. Bu görüşmelerde önemli olan, taraflardan birinin kendi teklifini avantajlı bulması değil, iki tarafın da kabul edebileceği bir anlaşma oluşmasıdır.
Elinizdeki evin, arsanın veya arabanın bilgilerini, aradığınız evin özelliklerini ve ekleyebileceğiniz nakit tutarını paylaşın. Önce teklifinizin mevcut seçeneklerle uyumunu değerlendirelim.
Önce kendi mülkünüzü satmak istiyorsanız satış hizmetimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
